Büyük Ortadoğu Projesi hakkında Cengiz Çandar’ın açıklaması

19 Ağustos 2010

Çelişkiler ve kanıtlar, GENEL

Aralık 2002’de yazıldığı iddia edilen Balyoz belgesinde Büyük Ortadoğu Projesi (BOP)’nin geçmesinin bir çelişki olduğunu burada yazmış, İnglizce olarak “Greater Middle East Initiative” olarak geçen bu terimin daha ileriki tarihlerde gündeme girdiğini ifade etmiştik.

Taraf gazetesinden Alper Görmüş, Kristol’un 2002’deki makalesine atıfta bulunarak, orada geçen “greater Middle East” ifadesini bizim bu tezimizi çürütmek için kullanmıştı. Kendisine buradan verdiğimiz yanıttan sonra Görmüş, köşesinde Cengiz Çandar’ın bu konudaki görüşlerine yer vermiş.

Çandar’ın açıklamalarından bizim için önemli olan kısım şu:

“Bush’un “The Greater Middle East Initiative” adıyla bizde “BOP” diye biraz da karikatürize edilerek bir “komplo teorisi”ne dönüştürülen dış politika girişimi çok az süre içinde tedavülde kalmıştır. Birkaç aylık bir süre. Haziran 2004’te ABD’nin Georgia eyaletinin Sea Island’ında yapılan G-8 Zirvesi’nde bu, BMENA “Broader Middle East and North Africa” girişimi adına dönüştürülmüştür.”

Yani, karikatürize edilerek komplo teorisine dönüştürülen ve günümüzde hala kullanılan, ve de 2002 tarihli Balyoz’un ana belgesinde Türkiye’nin bir piyon olarak kullanılmasının amaçlandığı ifade edilen BOP, Çandar’ın ifadesine göre aslında çok az bir süre tedavülde kalmış: “Bir kaç aylık bir süre.” Peki yine Çandar’ın ifadesine göre ne zaman tedavülden kalkmış? Haziran 2004. Demek ki ne zaman tedavüle girmiş? En erken 2004 yılının başlarında. (Amerikan resmi kaynaklarına göre, bu projenin varlığı ilk Şubat 2004’de — al-Hayat gazetesinin ABD yönetiminin G8 zirvesi için hazırladığı bir belgeyi yayımlamasıyla — ortaya çıkıyor.)

Demek ki, 2002’de yazılan bir belgede BOP (Greater Midlle East Initiative) teriminin geçmesi mümkün degil—ki Balyoz belgesinde adı geçen birebir haliyle BOP.

Çandar’ın “Greater Middle East” kavramının daha eskilere dayanması hakkındaki açıklamaları bu bağlamda bizim için önemli değil. Balyoz belgesini yazanlar spesifik bir projeye, “Greater Middle East Initiative” projesine atıfta bulunuyorlar. Önemli olan yine kendisinin ifade ettiği gibi “Greater Middle East Initiative”in Aralık 2002’den daha ileriki bir tarihte ortaya konmuş olması, ve dolayısıyla bu tarihte yazıldığı iddia edilen herhangi bir belgede yeralamayacağı.

NOT: Konuyla doğrudan ilgisi olmasa da, Görmüş’un atıfta bulunduğu Kristol’un makalesinde geçen “greater Middle East” ifadesi ile “Greater Middle East Initiative” arasındaki farkın “Güneydoğu Anadolu” ile “Güneydoğu Anadolu Projesi” arasındaki farka benzediği konusunda da ısrarcıyız.

Abone Ol

Subscribe to our RSS feed and social profiles to receive updates.

Yorumlar kapatıldı.

%d blogcu bunu beğendi: